เส้นเลือดปกติ VS เส้นเลือดขอด ต่างกันอย่างไร?

เห็นเส้นเลือดสีเขียวหรือสีน้ำเงินบริเวณขา ไม่ได้หมายความว่าเป็นเส้นเลือดขอดเสมอนะคะ เพราะบางคนอาจมองเห็นเส้นเลือดใต้ผิวได้ตามธรรมชาติ โดยไม่ได้มีความผิดปกติของหลอดเลือดค่ะ

จุดสังเกตสำคัญจึงไม่ได้มีแค่ สีของเส้นเลือด แต่ควรดูร่วมกันทั้ง ลักษณะของเส้นเลือดและอาการที่เกิดขึ้นค่ะ

บทความนี้จะพาไปดูความแตกต่างระหว่าง เส้นเลือดปกติกับเส้นเลือดขอด เพื่อให้สังเกตความผิดปกติของขาได้เบื้องต้นค่ะ

การมองเห็นเส้นเลือดบริเวณขาไม่ได้หมายความว่าเป็นเส้นเลือดขอดเสมอนะคะ เพราะหลอดเลือดดำตื้นบางส่วนอยู่ใกล้ผิวหนัง จึงสามารถมองเห็นได้ตามธรรมชาติค่ะ

คนที่มี ผิวบางหรือมีไขมันใต้ผิวน้อย อาจเห็นเส้นเลือดชัดกว่าคนทั่วไป นอกจากนี้ อุณหภูมิร่างกาย การออกกำลังกาย และปัจจัยเฉพาะบุคคลก็มีผลต่อลักษณะของเส้นเลือดที่มองเห็นได้ค่ะ

เห็นเส้นเลือดชัดเพียงอย่างเดียว ยังไม่สามารถบอกได้ว่าเป็นเส้นเลือดขอด ควรดูทั้งลักษณะของเส้นเลือดและอาการร่วมด้วยนะคะ

เส้นเลือดขอด คือภาวะที่หลอดเลือดดำบริเวณขามีการโป่งพอง นูน หรือคดเคี้ยวผิดปกติ มักเกี่ยวข้องกับการทำงานของลิ้นหลอดเลือดดำที่ผิดปกติ ทำให้เลือดไหลย้อนและคั่งอยู่ในหลอดเลือดดำมากขึ้นค่ะ

บางรายอาจมีอาการร่วม เช่น ปวด หนักขา บวม คัน หรือเป็นตะคริว โดยเฉพาะหลังยืนหรือนั่งเป็นเวลานานนะคะ

หากสังเกตเห็นความผิดปกติบริเวณขา อาการต่อไปนี้อาจเป็นสัญญาณที่ควรนำไปประเมินเพิ่มเติมค่ะ

1. เส้นเลือดโป่งหรือนูนออกจากผิว เห็นเส้นเลือดนูนหรือขยายชัดกว่าปกติ
2. เส้นเลือดมีลักษณะคดเคี้ยว เส้นเลือดอาจดูเป็นเส้นนูนคดไปมาตามแนวขา
3. รู้สึกหนักหรือตึงขา มักรู้สึกชัดหลังยืนหรือนั่งเป็นเวลานาน
4. ขาบวม โดยเฉพาะช่วงเย็น อาจพบอาการบวมบริเวณข้อเท้าหรือขา และสังเกตได้ชัดขึ้นช่วงเย็น
5. มีอาการปวด คัน หรือเป็นตะคริว อาจเกิดร่วมกับเส้นเลือดที่โป่งนูน โดยเฉพาะหลังยืนหรือนั่งนาน

อาการเหล่านี้ใช้สำหรับสังเกตเบื้องต้นเท่านั้นนะคะ ไม่สามารถใช้ยืนยันว่าเป็นเส้นเลือดขอดได้ค่ะ

การมองเห็นเส้นเลือดบริเวณขาอาจแตกต่างกันในแต่ละคนจากหลายปัจจัยนะคะ เช่น

• พันธุกรรม
• อายุ
• ความหนาของผิวและชั้นไขมันใต้ผิว
• การออกกำลังกาย
• น้ำหนักตัว
• การยืนหรือนั่งเป็นเวลานาน

ดังนั้น เห็นเส้นเลือดชัดเพียงอย่างเดียว ไม่ได้หมายความว่าเป็นเส้นเลือดขอดค่ะ

หากยังไม่มีอาการรุนแรง สามารถดูแลตัวเองเบื้องต้นได้ดังนี้ค่ะ

• หลีกเลี่ยงการนั่งหรือยืนท่าเดิมเป็นเวลานาน
• ขยับขาและออกกำลังกายอย่างเหมาะสม
• ยกขาสูงขณะพัก
• สังเกตการเปลี่ยนแปลงของเส้นเลือดและอาการร่วม
• หากเส้นเลือดโป่งมากขึ้นหรือเริ่มมีอาการผิดปกติ ควรเข้ารับการประเมินจากแพทย์นะคะ

ควรเข้ารับการประเมินเพื่อพิจารณาแนวทางการรักษาเส้นเลือดขอดหากมีอาการ เช่น

• เส้นเลือดโป่งหรือขยายมากขึ้น
• ปวดหรือหนักขาเป็นประจำ
• ขาบวมบ่อย
• ผิวบริเวณขาเปลี่ยนแปลง
• มีแผลบริเวณขา
• มีอาการปวด บวม แดง หรือร้อนเกิดขึ้นอย่างเฉียบพลัน

หากมีอาการบวมและปวดเกิดขึ้นอย่างฉับพลัน ควรได้รับการประเมินทางการแพทย์โดยเร็วนะคะ

A. ไม่เสมอไปค่ะ เพราะหลอดเลือดดำตื้นสามารถมองเห็นผ่านผิวได้ตามปกติ ควรพิจารณาร่วมกับลักษณะของเส้นเลือดและอาการอื่นๆ นะคะ

A. ไม่จำเป็นค่ะ บางคนอาจมีอาการที่เกี่ยวข้องกับหลอดเลือดดำก่อนที่จะเห็นเส้นเลือดโป่งชัดค่ะ

A. อาจมีอาการ หนัก ตึง ปวด หรือเป็นตะคริว โดยเฉพาะหลังยืนหรือนั่งเป็นเวลานานค่ะ

A. แพทย์จะประเมินจากอาการและลักษณะของหลอดเลือด และอาจพิจารณาการตรวจเพิ่มเติม เช่น อัลตราซาวนด์หลอดเลือดดำ (Duplex Ultrasound) ตามความเหมาะสมค่ะ

เส้นเลือดที่มองเห็นชัดไม่ได้หมายความว่าเป็นเส้นเลือดขอดเสมอไปนะคะ สิ่งสำคัญคือดูทั้งลักษณะของเส้นเลือดและอาการร่วม เช่น การโป่งนูน คดเคี้ยว ปวด หนักขา หรือบวมค่ะ

หากเส้นเลือดมีการเปลี่ยนแปลงหรือเริ่มมีอาการผิดปกติ ควรเข้ารับการประเมินจากแพทย์ เพื่อแยกสาเหตุและวางแนวทางดูแลที่เหมาะสมนะคะ

การเห็นเส้นเลือดบริเวณขาชัด ไม่ได้หมายความว่าเป็นเส้นเลือดขอดเสมอไปค่ะ แต่หากพบว่าเส้นเลือดโป่งนูนมากขึ้น หรือมีอาการ ปวด หนักขา บวม คัน หรือเป็นตะคริว ร่วมด้วย ควรเข้ารับการประเมินเพื่อดูสาเหตุและสภาพของหลอดเลือดนะคะ

เพราะการเลือกวิธีดูแลที่เหมาะสม ควรเริ่มจากการรู้ก่อนว่าเส้นเลือดที่พบมีความผิดปกติหรือไม่ค่ะ

หากไม่แน่ใจว่าอาการที่เป็นอยู่เข้าข่ายเส้นเลือดขอดหรือไม่ สามารถสอบถามข้อมูลและนัดหมายเข้ารับการประเมินกับแพทย์เพื่อปรึกษาเกี่ยวกับการรักษาเส้นเลือดขอดที่ De Queens Clinic (เดอควีนส์ คลินิก) ได้ที่ LINE @dequeensclinic

หรือ Walk in เข้ามาปรึกษาได้ที่คลินิกรักษาเส้นเลือดขอดชลบุรี และ คลินิกรักษาเส้นเลือดขอดเพชรบุรี ทั้ง 2 สาขา ได้แก่ • สาขาชลบุรี • สาขาเพชรบุรี